İsrail’in ”Demir Işın”ına karşısında Ulusal Alka ve ARMOL…

İsrail'in ''Demir Işın''ına karşısında Ulusal Alka ve ARMOL...

Arda Mevlütoğlu, İsrail’in hayata geçirmeyi planladığı “lazer duvarı” olarak tanıtılan yeni füze savunma teknolojisini AA Inceleme Masasına değerlendirdi.

***

İsrail Başbakanı Naftali Bennett Şubat başında yaptığı bir konuşmada, “Iron Dome” (Demir Kubbe) füze savunma sisteminin çok maliyetli olduğunu, roket ve füze saldırılarına karşısında İsrail’in savunmasını yükseltmek için lazer teknolojisi alanında yapılan çalışmalara hız verileceğini açıkladı. Bennett, bir “lazer duvarı” olarak tanımladığı yeni füze savunma teknolojisinin bir yıl içinde ortaya çıkarılacağını ve ilk etapta ülkenin güney kesiminde konuşlandırılacağını söyledi.

Bennett konuşmasında ayrıntı paylaşmamış olsa da o kadar fazla gözlemci göre sinyâl ettiği sistemin “Iron Beam” (Demir Işın) adlı sistem olduğu değerlendiriliyor. Demir Işın, literatürde yönlendirilmiş enerji tabanca (YES) sistemi başlığı altında incelenen tabanca sistemlerinden biri. İlk kez 2014 yılında kamuoyuna tanıtılan sistem, İsrail’in topçu roketi ve havanlardan balistik füzelere kadar geniş bir yelpazedeki hava tehditlerine karşısında kurmuş olduğu çok tabakalı hava ve füze savunma şemsiyesinin en son bileşeni. Bu şemsiyenin en alt katmanında Demir Kubbe bulunurken en üst katmanında ise en son Ocak’ta test atışı gerçekleştirilen Arrow 3 bulunuyor.

YES sistemleri, genel olarak elektromanyetik spektrumun kesin bir kesiminde çalışan, yoğunlaştırılmış ya da odaklanmış enerjinin imha kabiliyetini kullanan silah olarak tanımlanabilir. Teknolojideki gelişmelerin sonucunda özellikle son on yılda artan bir ivmeyle fazla bambaşka kabiliyetlerde YES sistemleri ortaya çıktı. Bu sistemlerin geliştirilmesinde insansız hava araçları (İHA), yüksek çabuk seyir füzeleri ve ufak çaplı roketlerin teşkil ettiği tehdidin katlanarak artması etkili oldu. Nitekim İsrail’in bilhassa 2000’lerin ortalarından itibaren yoğun maruz kaldığı roket saldırıları, Demir Işın’ın geliştirilmesinde başlıca faktör oldu.

Demir Işın ve YES sistemlerinin ayrıntılarına geçmeden önce, Bennett’in yüksek maliyetine şive yaptığı Demir Kubbe sistemine göz atmakta avantaj var.

– DEMİR KUBBE

Demir Kubbe füze savunma sisteminin geliştirilmesine, 2006 Lübnan Savaşı’nda İsrail’e Hizbullah göre 4 binden pozitif roketin ateşlenmesinden daha sonra başlandı. Rafael firması kadar, ABD’nin parasal desteğiyle geliştirilen sistem 2011 yılında hizmete girdi. Sistemin ABD’de de üretilmesi için Raytheon firmasıyla bir ortak teşebbüs şirketi kuruldu.

Bu, hedef tespit ve takip radarı, komuta yoklama merkezi ve füze fırlatma sisteminden oluşan bir sistem. Sistemin radarı, aynı anda bin 100 hava hedefini tespit ve peşine düşüp takip edebiliyor. Radarın bir diğer işlemi de ateşlenen füzenin hedefe değin uçuşu esnasında füzeye kumanda sinyallerinin iletilmesi. Radar, İsrail’in geliştirdiği “David’s Sling” (Davud’un Sapanı) ve Barak hava savunma sistemlerinde de kullanılıyor. Demir Kubbe’de kullanılan Tamir füzesi ise kendi radar arayıcı başlığına sahip; hedefe son yaklaşma hemen bu radarı kullanarak hassas rota düzeltmesi yapıyor.

Demir Kubbe’nin merkezi asap sistemi olarak nitelendirilebilecek komuta denetim sistemi ise radarın elde ettiği hedef bilgilerini işleyen, yapay akıl tabanlı bir yazılım göre yöneticilik ediliyor. Sistem, saptama edilen hedeflerin rota ve süratlerine kadar korkutma niteliklerini analiz ediyor, mümkün çarpma noktalarını hesaplayıp önceliklendiriyor. Bu sistemin yaptığı korkutma analizine kadar Tamir füzesinin ateşlenip ateşlenmeyeceğine karar veriliyor. Tüm süreç insan müdahalesi olmadan otomatik şekilde işleyebiliyor.

Demir Kubbe sisteminin başlıca hedefi, Hamas ve Hizbullah tarafından kullanılan ve genelde “Katyuşa” olarak adlandırılan roketler. Bunların büyük kısmı basit atölyelerde üretilen, maliyeti düşük silahlar. Bir kamyon ya da seyyar bir fırlatma rampasından, çok süratli şekilde salvo halinde ateşlenip can ve mal kaybına veya en azından psikolojik baskıya niçin olabiliyor. Bu müşteri roketlere aleyhinde etkin bir savunma teşkil olabilmek ise teknik olarak basit değil. Zira büyük kısmı fazla minik boyutlu olan bu roketleri ateşlenmelerinden daha sonra radar ve elektro-optik sistemlerle tespit, teşhis ve peşine düşüp takip etmek çok kuvvet. Çoğunun maksimum 10-20 kilometre civarında olan menzili, savunan tarafın reaksiyonu için çok kısa bir zaman anlamına geliyor.

Standart bir Demir Kubbe bataryasında üç ila dört füze fırlatma sistemi bulunuyor. Her bir füze fırlatma sistemi, 20 Tamir füzesine sahip, dolayısıyla bir bataryada atışa hazır füze sayısı 60 ila 80 aralarında. Açık kaynaklara göre bir Tamir füzesinin maliyeti 20 ila 50 bin dolar arasında; bir Demir Kubbe bataryasının maliyeti ise 40-50 milyon dolar olarak geçiyor. Oysa Demir Kubbe’nin önleyeceği roketlerin birim maliyeti ise tipine göre birkaç yüz dolar ile birkaç bin dolar arasında. İsrail kaynaklarına kadar Demir Kubbe ile yapılan her bir başarılı önlemenin maliyeti 100-150 bin dolar arasında.

En son geçtiğimiz sene Mayıs ayında Gazze Şeridi’nden ateşlenen çok sayıda roket ve bunları durdurmak için Demir Kubbe bataryalarından ateşlenen füzelerde, bu asimetri çok çarpıcı bir şekilde göz önüne serilmişti: Tek bir roketin önlenmesi için bazı durumlarda iki, üç Tamir füzesinin ateşlendiği görülmüştü. Dolayısıyla savunan ve saldırgan taraf arasındaki fark sadece teknoloji alanında değil bununla birlikte maliyet alanında da geçerli. İsrail Başbakanı Bennett’in Demir Işın YES sistemini öne içeri almamak için vurgu yaptığı maliyetin sebebi de bu asimetri.

– DEMİR IŞIN

İlk defa 2014 Singapur havacılık fuarında tanıtılan Demir Işın da Demir Kubbe gibi Rafael firmasının ürünü. Açık kaynaklara göre 7 kilometre civarında menzile sahip olan sistem, İHA, roket, top ve havan mermilerini havada yok etmek için fiber lazer kullanıyor. İsrail’in mevcut hava savunma ağına entegre olacak şekilde geliştirilmiş sistemin her bir ateşlemesinin maliyetinin 2 bin dolar civarında olduğu kaydediliyor.

Ateşleme başına düşük maliyetin yanı sıra Demir Işın’ın İsrail açısından diğer füze savunma sistemlerine kıyasla iki kayda değer avantajı daha bulunuyor. Bunlardan birincisi, niyet başına yapılabilecek ateşleme sayısının sınırsız olması. Bir Demir Kubbe bataryasında ateşe hazır füze sayısı, dolayısıyla önleme yapılabilecek roket sayısı sınırlı iken, Demir Işın’da böyle bir kısıt bulunmuyor. İkinci olarak ise önleme için bir füze ateşlenmediği için, hedefi ıskalama veya arıza durumunda sivil mesken birimlerine düşme gibi bir riskin bulunmaması. Zira Demir Kubbe bataryalarının az daha tamamı mesken birimlerinin içi veya çok yakınlarında bulunuyor.

– YÖNLENDİRİLMİŞ ENERJİ SİSTEMLERİ

Yönlendirilmiş enerjiyi, yoğunlaştırılmış elektromanyetik enerji, atomik ve atom altı parçacık olarak tanımlamak mümkün. Bu enerjiyi silah olarak kullanan YES sistemlerinin geliştirilme amacı ise düşmanın cephane, platform ya da sistemlerini tamamen yok etmek ya da işlevsiz ayla kılmaktır.

Kullanılan teknolojinin tipine ast olarak YES sistemlerini, lazerler, mikrodalga silahlar, parçacık ışınlı (particle beam) silahlar ve yüksek zinde sonik silahlar olarak dört ana kategoride biriktirmek mümkün.

İngilizce “Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation” (Uyarılmış Işımanın Yayımı İle Işığın Güçlendirilmesi) teriminden türetilmiş lazer, kimyasal reaksiyon, elektrik akımı ya da yoğun ışık yoluyla oluşturulmuş doğrusal ve odaklanmış bir hüzmedir. İlk kez 1960 yılında ABD’de geliştirilen lazer sistemleri günümüzde böylece fazla endüstriyel uygulamada kullanılmakta. Halen geliştirme ve başvuru formu aşamasındaki lazer silah sistemlerinin şiddet aralığı 10 kW civarlarından başlayıp 100-150 kW’a kadar çıkıyor.

YES sistemlerinin geliştirilmesinde ilk olarak öne meydana çıkan alan, düşman balistik füzelerinin uzaktan mesafelerden tahribiydi. Uçuşlarının büyük kısmını uzay ortamında gerçekleştiren kıtalararası balistik füzeleri, fazla uzak mesafelerden vurabilmek için yörüngeye konuşlu lazer silah sistemleri, ABD’nin 1980’lerde üstünde çalıştığı ve “Yıldız Savaşları” olarak aşina Stratejik Savunma Girişimi (Strategic Defense Initiative; SDI) projesinin esas bileşeniydi. İlerleyen süreçte farklı tür füzeler ve İHA’lara karşısında lazer sistemlerinin geliştirilmesine yönelik incelemeler sürat kazandı. Bu süreçte yalnızca tahrip yani bedensel tahrip yok, fonksiyonel imha maksatlı olarak da lazerler ortaya çıktı. Bu müşteri sistemlerin geliştirilme amacı ise düşman füze veya platformlarını, üzerlerinde yer alan sensör, arayıcı başlık ya da sinyâl sistemlerini bozmak veya karıştırmak suretiyle etkisiz ülkü getirmektir.

– YES KULLANIMININ AVANTAJLARI

Başta lazerler almak üzere YES sistemlerinin olağan mühimmatlara göre bazı kayda değer avantajları bulunuyor. Birincisi, YES sistemlerinde kullanılan enerji, ışık hızında hareket ettiği için ateşleme ile hedefe varış aralarında geçen süre herzamanki mühimmat ve füzelerle kıyaslanamayacak dek düşüktür. Bu da anlık vuruş ve çok kısa bir reaksiyon süresi anlamına gelmektedir.

İkincisi, YES sistemlerinde cephane sayısı gibi bir kısıtlama yoktur. Yapılacak ateşleme sayısı, sisteme sağlanan elektrik enerjisine bağlıdır. Dolayısıyla bilhassa çoklu hava hedeflerine aleyhinde ardı ardına çok sayıda ateşleme yapılması mümkündür.

Üçüncüsü, yüksek geliştirme maliyetlerine rağmen YES sistemlerinin atış başına maliyetleri son derece düşüktür. Demir Işın için telaffuz edilen ateşleme başına 2 bin dolar maliyetin Demir Kubbe’nin her bir füzesinin 20-50 bin dolar arasındaki maliyetle karşılaştırılması, bu farka örnek olarak gösterilebilir.

Dördüncüsü, YES sistemlerinde menzil ve tahribat etkisi ayarlanabilmekte, sistemin nokta atış kabiliyetiyle birleştirildiğinde işlevse ya da fiziksel imha sağlanabilmektedir. Bu avantajlarına rağmen, YES sistemlerinin klasik mühimmat ve füzelere aleyhinde bazı dezavantajları da bulunuyor.

Öncelikle lazerin bir YES sistemi olarak etkinliği, oluşturulan hüzmenin odağının ne kadar uzun mesafede korunabileceğine bağlıdır. Laf gelimi sistemden çıkış hemencecik 1 santimetre olan hüzme çapı birkaç kilometre içinde birkaç metreye ulaşıyorsa, bu mesafedeki tahrip etkisi neredeyse sıfıra iner. Bu durumda da hüzmenin mümkün olduğunca uzun bir menzilde odaklanabilmesini sağlayacak çıkış gücü ve hüzme oluşturma teknolojisi tartı kazanmakta. Tahrip gücü ve menzili değerine kadar çıkış gücü ihtiyacı misliyle artıyor.

Ayrıca YES sistemleri, gaye üzerinde kinetik bir etki yaratmamaktadır. Noktasal tesir laf konusu olduğu için, bilhassa büyük boyutlu hedeflerde kritik bir bölgenin yıkım olması sağlanamazsa, hedefin başarılı şekilde önlenmesi muhtemel olmayabilir. Mesela gelen bir füzenin motor veya harp başlığı gibi kritik bir bileşeni yıkım edilemezse, füze bir şekilde uçuşuna devam edip dost unsurları gerçi vurabilir veya çevresel hasara neden olabilir.

Son olarak teknolojideki gelişmelere rağmen YES sistemlerinin zorlama tüketimi hala son derece yüksektir. Enerji verimliliğine ilaveten bu müşteri sistemlerin soğutma ve bakım-idame gereksinimleri maliyetli ve karmaşıktır.

– TÜRKİYE’DE YES SİSTEMLERİ

Milli bir katmanlı hava savunma şemsiyesi kurmakta olan Türkiye’de, YES alanında son yıllarda kayda değer gelişmeler sağlandı. Bunlar arasında ROKETSAN göre geliştirilen Alka ve TÜBİTAK BİLGEM tarafından geliştirilen ARMOL örnek olarak verilebilir.

Alka YES sistemi, özellikle İHA’lara karşı geliştirilmiş ve üstünde keza lazer silahı keza de elektromanyetik karıştırma sistemi yer alan entegre bir sistem. Alka’nın bir diğer uygulama alanı, el işi patlayıcıların (EYP) imhası. 750m etkili tahrip menziline sahip Alka, kendi bünyesindeki alıngan elektro-optik gaye peşine düşüp takip sistemi ile hedefin vurulacak bölgesini seçebiliyor. Araca monteli ya da değişmez olarak konuşlandırılabilen Alka’nın bu sene içinde Güvenlik Genel Müdürlüğü hizmetine girmesi planlanıyor.

TÜBİTAK BİLGEM göre geliştirilen ARMOL, yüksek enerjik lazer sistemi ile birlikte açık alanda yüksek çözünürlüklü gösterme alabilme yeteneğine sahip bir sistem. Bu özelliği ile istihbarat amaçlı bilgi toplama, tehdidi önceden tespit edip etkisizleştirme süreci için zorunlu planlamaları evvelden yapabilme imkanı sağlamakta. ARMOL’un önemli bir öteki işlevi, tel kesme, demir, çelik gibi materyalleri tahrip edebilme yeteneği ile teröristler tarafından hazır tuzakları uzak etkisiz ayla getirmek. Bambaşka tiplerde kara araçlarına monte edilebilen ARMOL, 2019 yılında gerçekleştirilen kabul testlerini tamamlayarak Türk Silahlı Kuvvetleri envanterine girmişti.

Sonuç olarak YES sistemlerinin, teknolojideki gelişmeler doğrultusunda özellikle terör örgütlerinden kaynaklanan İHA, roket ve EYP tehditlerini bertaraf etmede büyük imkanlar sağladığını anlatmak mümkün. Buna rağmen YES sistemlerinin kabiliyetlerinin artması, enerji verimliliği ve geliştirme maliyetlerine doğrudan bağlı. Her halükarda, hava tehditlerinin son derece hızlı bir şekilde nitelik değiştirdiği modern muharebe sahasında, YES sistemleri hava savunma şemsiyesinin esas unsurlarından olmaya aday.

***Savunma ve havacılık teknolojileri, sanayi politikaları ve ulusal güvenlik alanları üzerine çalışan Arda Mevlütoğlu’nun Air International, Air Forces Monthly, Aviation News, Savunma ve Havacılık, Marine & Commerce, Savunma Sanayii Müsteşarlığı Savunma Sanayi Gündemi gibi dergilerde yayımlanmış makaleleri bulunmaktadır

sizlere istanbulescortilan.org farkıyla sunulmuştur

  

Leave a Reply

  • Yalnız Kurt 3. birim full izle tek parça! Yalnız Kurt 3. birim izle Youtube!

    Yalnız Kurt 3. birim izle Youtube! Yalnız Kurt 3. bölüm full izle tek parça!

    by on 13 Şubat 2022 - 0 Comments

    Yalnız Kurt, 3. Bölümüyle izleyenleri ekran başına kilitledi. Atv’nin yeni dizisi Yalnız Kurt’un 3. bölümünde Ulaşmak istediği data için kimseye bir şey hissettirmeden hareket eden Altay, şüpheleri diğer yöne çekerek istediğini elde eder. Yalnız Kurt 3. bölüm izlemek için Youtube ve Atv bağlantılarına haberimizden ulaşabilirsiniz. Yalnız Kurt 3. birim izle full hd tek parça! YALNIZ […]

  • Yalova'da 3.9 büyüklüğünde deprem

    Sullivan, Rusya'nın Ukrayna'yı işgal edeceği tarihi açıkladı!

    by on 11 Şubat 2022 - 0 Comments

    ABD Milli Güvenlik Danışmanı, Rusların Ukrayna’ya önce hava ve füze saldırıları yapıp ardındaki kara operasyonuyla işgali sürdürmesini beklediklerini söyledi Ayrıntılar geliyor… sizlere istanbulescortilan.org farkıyla sunulmuştur

  • Hak 21. Bölüm full izle! Yargı 21. bölüm izle Puhu Tv, Kanal D!

    Hak 21. Bölüm full izle! Yargı 21. bölüm izle Puhu Tv, Kanal D!

    by on 21 Şubat 2022 - 0 Comments

    Adalet 21. bölüm izleyenlere coşku dolu anlar yaşattı. Yapımcılığını Ay Yapım’ın üstlendiği, Yönetmenliğini Ali Bilgin’in üstlendiği Yargı 21. bölümde Niyazi’nin umulmadık ölümü Ceylin ve Ilgaz’ın işini daha da zorlaştırıyor. Öteki yana Ceylin, İnci’nin ölümüne dair yeni bir delil buluyor! Adalet 21. bölüm izleme linki haberimizde. Kanal D’nin izlenme rekoru kıran dizisi Adalet 21. bölümü full […]

  • Unutmabeni Çiçeği Hikayesi ve Anlamı Nedir? Unutmabeni Çiçeği Nasıl Yetiştirilir?

    Unutmabeni Çiçeği Hikayesi ve Anlamı Nedir? Unutmabeni Çiçeği Nasıl Yetiştirilir?

    by on 09 Mart 2022 - 0 Comments

    Yılın şanslıları Balık, Yengeç ve Akrepler.. Tam bir aşk yılına girdiğimizi söyleyen Astrolog Elvan Yarma; bu yıl tüm burçların hayat arkadaşları ile karşılaşabilecekleri şanslı bir seneye giriş yaptığını, özellikle bekar olan Balık, Yengeç ve Akreplerin doğru insanı bulabilecekleri kişi ile rastlama olasılıklarının çok yüksek olduğunu söylüyor. 2022 ’de aşkı ne zaman ve hangi burçlarda bulacaksınız? […]

  • Josef de Souza: Dualarım sakatlanmamak ve 3 puandı

    Josef de Souza: Dualarım sakatlanmamak ve 3 puandı

    by on 19 Şubat 2022 - 0 Comments

    Beşiktaş’ın Brezilyalı futbolcusu Josef de Souza Altay’ı 1-0 mağlup ettikleri maç sonrası konuştu. Galip gelmeleri ve sakatlanmaması için dua ettiğini söyleyen Josef, “Tanrı’ya şükürler olsun, bugün maçta dualarım sakatlanmamak ve 3 puandı. Bugün ikisi de oldu. Son dakikalarda azıcık takâtsizlik oldu sadece.” dedi. Kazanmanın manâlı olduğunu söyleyen Sambacı, “Asgari 4 defa net pozisyon yakaladık ama […]