Fransa’nın etkisi kırıldı! Alan ülkeleri Türkiye’ye yönelebilir

Fransa'nın etkisi kırıldı! Alan ülkeleri Türkiye'ye yönelebilir

Fatih Dağ, Afrika kıtasında Fransa ve Rusya’nın faaliyetlerini AA Inceleme Masası için değerlendirdi.

***

Fransa’nın sömürge döneminden beri siyasi ve hesaplı olarak etken aktör olduğu, iç ve dış işlerinde etkisini sürdürdüğü Afrika’nın Sahel bölgesinde sular durulmuyor. Son yıllarda Fransa’nın etkisinden kurtulmak isteyen bölge halklarının anti emperyalist tepkisi, birçok ülkede köklü değişimleri tetikliyor.

Kıtada çığ gibi büyüyen problemler neticesinde, Sahel’de yaşanan darbeler silsilesine Burkina Faso da eklendi. Ağustos 2020’de askeri bir darbeyle devrilen eski Finansal Devlet Başkanı İbrahim Boubacar Keita ve Nisan 2021’de isyancılarla savaşırken ölen eski Çad Devlet Başkanı Idriss Déby Into’nun arkasından, bir öteki Fransız müttefiki Burkina Faso Devlet Başkanı Roch Marc Christian Kaboré, 23 Ocak 2022’deki askeri darbeyle devrildi.

Yaşanan gelişmeler Fransa’nın bölgedeki tesir alanının daraldığı şeklinde yorumlanıyor. Mali’nin Wagner Grubu ile anlaştığı yönündeki söylentiler, Mali-Rusya arasındaki ilişkilerde son dönemde yakalanan ivme ve Burkina Faso’daki darbe kutlamalarında Rusya yanlısı sloganlar ise bölgede Rus tesir alanının genişlediğine muhabere ediyor. Fransa, darbelerin bölgede domino etkisi oluşturmasından çekiniyor.

– FRANSA, SAHEL’DEKİ ASKERİ VARLIĞINI AZALTIYOR

Finansal hükümeti, Tuareglerin ülkenin kuzeyinde özgür talebiyle başlattığı ayaklanma üzerine, Birleşik Milletler (BM) istikrarı sağlamada etkisiz kalınca, yaptığı askeri anlaşmayla Fransa’yı ülkeye eğlence etmişti. Parasal’de siyasi istikrarsızlık ve terörle çaba dahilinde Ocak 2013’te Fransa’nın başlattığı Serval Operasyonu’nu, Temmuz 2014 itibarıyla başlatılan Barkhane Operasyonuyla beraber öteki Sahel Bölgesi ülkeleri Mali, Çad, Moritanya, Nijer ve Burkina Faso’yu da kapsayacak şekilde genişletildi. Yine bu 5 ülke tarafından yeniden yapılanma ve emniyet politikaları temelinde bölgesel iş birliğini artırma ve sürdürme nedeniyle “G5 Sahel” adlı örgüt kuruldu. Bu örgüt bünyesindeki 5 bin şahsiyet karşılıklı askeri birliği silahlandırıp eğiterek bölgedeki terörle mücadele misyonunu bu örgüte devretmek Barkhane Operasyonu’nun bir diğer amacını oluşturuyordu.

Fransa’nın Sahel’deki varlığını artırarak sürdürmesi beklenirken, 11-13 Haziran 2021’deki G7 zirvesinde Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, bölgedeki Fransız askeri varlığının aşamalı olarak azaltılacağını duyurdu. Fransa’nın çekilme politikası, esasında Barkhane Operasyonu’nun misyonunu Avrupalı askerlerden oluşan “Takuba Tayin Gücü”ne devretme amacını taşıdığı düşünülüyor.

Fransa’nın Sahel’deki askeri varlığını azaltmasında çoğu nedenden bahsedilebilir. Başta Macron’un Nisan 2022’deki başkanlık seçiminde, Sahel’deki operasyonlardan kaynaklanacak eleştirileri azaltmak istediği söylenebilir. İkincisi, operasyonların mali maliyeti. Bir diğer neden ise Sahel’deki operasyonlarda Fransa’nın askeri kaybı ve maddesel bir başarının elde edilememesinden nedeniyle Fransız kamuoyundaki desteğin ve güvenin günden güne azalması. Fransa’nın emin bir dille aleyhinde olmasına karşın Mali’nin “terör” grupları ile diyalog kurma girişimi de nedenler arasında sayılabilir. Son olarak Sahel’deki lokal halkta Fransa’nın bölgedeki varlığına karşı oluşan nefrete varan tepkilerin aralıksız artma göstermesi bu nedenler arasında yer alabilir.

Bölgedeki Fransız askeri varlığının geçtiğimiz yılın başlarında yaklaşık 5 bin 500 kişi olduğu bildirilmişti. Çekilme stratejisi ilk duyurulduğunda asker sayısının 2023 yılında 2 bin 500-3 bin aralarında düşürülmesi planlanmıştı. Lakin Barkhane Operasyonu komutanı General Laurent Michon, sürecin hızlandırılarak bu sayıya 2022 ortalarında düşüleceğini ifade etti.

Fransa’nın çekilme stratejisinin ilk adımı olan Parasal’nin kuzeyinde yer alan 3 ana askeri üssün boşaltılması, 14 Aralık 2021’de Timbuktu’dan Fransız askeri kuvvetlerin çekilmesiyle tamamlandı. Diğer başlıca üslerden Kidal ve Tessalit ise ekim ve kasım aylarında Finansal Silahlı Kuvvetleri ve BM’ye yan güçlere bırakılmıştı. Fransa’nın Sahel bölgesinde izleyeceği yeni stratejisi, yerel ortakların ve vekillerin eğitilip donatılmasıyla bölgedeki çıkarlarının gözetilmesine dayanmakta.

– FRANSA-MALİ GERİLİMİ DERİNLEŞİYOR: WAGNER HAYALETİ MALİ’DE

Finansal’deki askeri yönetimin Eylül 2021’in ortalarında Rus özel askeri şirketi Wagner ile emniyet anlaşması için görüştüğü iddiası, Avrupa Birliği kadar tepkiyle karşılandı. Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov’un 25 Eylül 2021 tarihli BM Genel Kurulu toplantısında Parasal’nin, “bir Rus özel askeri şirket” ile anlaşmak istediğini belirtmesi bu iddiayı güçlendirdi.

Parasal Başbakanı Choguel Kokalla Maiga ise Fransa’nın Sahel’den çekilme kararını, kırılma noktasında olan ülkesinin kimsesiz bırakılması olarak yorumlarken; ülkedeki sorunlarla mücadele için takviye aradıklarını ifade etti. Rusya, Parasal’ye her türlü takviye için hazırlanmış olduklarını belirtti. Parasal’nin Wagner Grubu ile görüştüğü söylentisi ve Başbakan Maiga’nın Fransa’yı ülkesini terk etmek ile suçlaması üstüne Macron’un darbeye atıfta bulunarak Finansal’de gerçek bir hükümetin varlığından bahsedilemeyeceği yönündeki beyanı gerilimi tırmandırdı. 6 Kasım 2021’de Parasal, Macron’un açıklamalarından nedeniyle Fransa’daki büyükelçisini ülkeye çağırdığını açıkladı. Başbakan Maiga, aynı dönemde verdiği bir röportajda Mali’nin toprak bütünlüğünün korunması için Türkiye’nin yardımına ihtiyaçları olduğunu ifade etti.

11 Kasım’daki Parasal-Rusya ikili görüşmesinde Mali, Rusya’yı güvenilir bir müttefik olarak niteledi. Rusya da Finansal’ye olan desteğini yineledi. bununla beraber, Parasal’de 1000 Wagner üyesinin etkinlik yürüttüğü bahis ediliyor. Pek ancak Aralık 2021 tarihinde AB, Wagner’in Libya ve Suriye’dekilerin yanı sıra Mali’deki faaliyetlerine de atıfta bulunarak Wagner Grubu’na yaptırım kararı uyguladığını duyurdu.

AB’nin -özellikle Fransa’nın- yönlendirmesiyle Batı Afrika Devletleri Hesaplı Topluluğu (ECOWAS), ülkedeki askeri yönetimin seçime gitmemesini sebep göstererek 10 Ocak 2022’de diplomatik, siyasi ve idareli alanlarda Mali’ye yaptırım kararı aldı. Karar, AB göre memnuniyetle karşılandı. Finansal ise yaptırımlara, hava sahasını ECOWAS üyesi devletlere ve Fransa’ya kapatarak karşılık verdi. En son Mali, 31 Ocak 2022’de, Fransa Büyükelçisinden ülkeyi 72 saat içinde terk etmesini istedi.

– MALİ’DEN SONRADAN BURKİNA FASO: DOMİNO ETKİSİ Mİ?

Bugün gelinen noktada Finansal, Fransa ile hesaplı, politik, askeri ve diplomatik tüm ilişkilerini feshetmeyi ve ECOWAS’tan çıkmayı tartışıyor. Fransa’nın, Parasal’deki nüfuz kaybı sürerken Burkina Faso’da 23 Ocak 2022 tarihinde gerçekleşen askeri darbe, Fransa ile yakın ilişkilere sahip devlet başkanı Roch Marc Christian Kaboré’in devrilmesiyle sonuçlandı. Darbe kutlamalarında Fransa karşıtı ve Burkina Faso-Rusya dostluğuna atıfta bulunan sloganlar ve pankartlar dikkati çekti.

Bölge halkının Fransa nefreti, Parasal’nin Rusya’yı, Fransa ve AB’ye alternatif görüp ilişkiler kurması, “Wagner Hayaleti”nin Sahel bölgesinde dolaşması ve son olarak Burkina Faso’daki darbeden sonradan Rusya’nın ülkeye askeri desteğe hazır olduğunu bildirmesi, Batı blokunun Soğuk Savaş dönemindeki domino etkisi korkusunu artırdı.

Sovyetler Birliği’nden miras aldığı bağımsızlık yanlısı imajı ve AB’ye karşısında koyacak bir askeri-politik şiddet olarak görülmesi, Rusya’yı Afrika’da, Batı ülkeleri karşısında doğal bir alternatif haline getiriyor. Her ne dek Rusya, Wagner Grubu’nun faaliyetlerinden nedeniyle sorumluluk kabul etmediğini açıklama etse de Wagner, Rusya’nın paramiliter gücü olarak biliniyor.

Bölgedeki gelişmeler dikkate alındığında Sahel’deki zorlama denkleminde birçok senaryonun gerçekleşmesi mümkün. Rusya, yakın çevresindeki emniyet tehditlerine karşısında bir hamle olarak Afrika’daki nüfuzunu artırmak isteyebilir. Keza Fransa’nın çekincesi gerçekleşebilir ve bölge ülkeleri Parasal’nin yolunu izleyerek Rusya ve Türkiye gibi alternatiflere yönelmeye başlayabilir. Bir öteki muhtemel senaryoda ise Fransa’nın bölge ülkelerinin hamisi tavrıyla izlediği başarısız ve belirsiz Sahel politikasını, alan dinamiklerini göz önünde bulundurarak geliştireceği politikalarla imajını ayar yoluna gitmesi olabilir.

***Fatih Dağ, Uluslararası Rabat Üniversitesi’nde yüksek lisans çalışmalarına devam etmektedir.

sizlere istanbulescortilan.org farkıyla sunulmuştur

  

Leave a Reply

  • Yalnız Kurt 3. birim full izle tek parça! Yalnız Kurt 3. birim izle Youtube!

    Yalnız Kurt 3. birim izle Youtube! Yalnız Kurt 3. bölüm full izle tek parça!

    by on 13 Şubat 2022 - 0 Comments

    Yalnız Kurt, 3. Bölümüyle izleyenleri ekran başına kilitledi. Atv’nin yeni dizisi Yalnız Kurt’un 3. bölümünde Ulaşmak istediği data için kimseye bir şey hissettirmeden hareket eden Altay, şüpheleri diğer yöne çekerek istediğini elde eder. Yalnız Kurt 3. bölüm izlemek için Youtube ve Atv bağlantılarına haberimizden ulaşabilirsiniz. Yalnız Kurt 3. birim izle full hd tek parça! YALNIZ […]

  • Hak 21. Bölüm full izle! Yargı 21. bölüm izle Puhu Tv, Kanal D!

    Hak 21. Bölüm full izle! Yargı 21. bölüm izle Puhu Tv, Kanal D!

    by on 21 Şubat 2022 - 0 Comments

    Adalet 21. bölüm izleyenlere coşku dolu anlar yaşattı. Yapımcılığını Ay Yapım’ın üstlendiği, Yönetmenliğini Ali Bilgin’in üstlendiği Yargı 21. bölümde Niyazi’nin umulmadık ölümü Ceylin ve Ilgaz’ın işini daha da zorlaştırıyor. Öteki yana Ceylin, İnci’nin ölümüne dair yeni bir delil buluyor! Adalet 21. bölüm izleme linki haberimizde. Kanal D’nin izlenme rekoru kıran dizisi Adalet 21. bölümü full […]

  • Yalova'da 3.9 büyüklüğünde deprem

    Sullivan, Rusya'nın Ukrayna'yı işgal edeceği tarihi açıkladı!

    by on 11 Şubat 2022 - 0 Comments

    ABD Milli Güvenlik Danışmanı, Rusların Ukrayna’ya önce hava ve füze saldırıları yapıp ardındaki kara operasyonuyla işgali sürdürmesini beklediklerini söyledi Ayrıntılar geliyor… sizlere istanbulescortilan.org farkıyla sunulmuştur

  • Unutmabeni Çiçeği Hikayesi ve Anlamı Nedir? Unutmabeni Çiçeği Nasıl Yetiştirilir?

    Unutmabeni Çiçeği Hikayesi ve Anlamı Nedir? Unutmabeni Çiçeği Nasıl Yetiştirilir?

    by on 09 Mart 2022 - 0 Comments

    Yılın şanslıları Balık, Yengeç ve Akrepler.. Tam bir aşk yılına girdiğimizi söyleyen Astrolog Elvan Yarma; bu yıl tüm burçların hayat arkadaşları ile karşılaşabilecekleri şanslı bir seneye giriş yaptığını, özellikle bekar olan Balık, Yengeç ve Akreplerin doğru insanı bulabilecekleri kişi ile rastlama olasılıklarının çok yüksek olduğunu söylüyor. 2022 ’de aşkı ne zaman ve hangi burçlarda bulacaksınız? […]

  • Josef de Souza: Dualarım sakatlanmamak ve 3 puandı

    Josef de Souza: Dualarım sakatlanmamak ve 3 puandı

    by on 19 Şubat 2022 - 0 Comments

    Beşiktaş’ın Brezilyalı futbolcusu Josef de Souza Altay’ı 1-0 mağlup ettikleri maç sonrası konuştu. Galip gelmeleri ve sakatlanmaması için dua ettiğini söyleyen Josef, “Tanrı’ya şükürler olsun, bugün maçta dualarım sakatlanmamak ve 3 puandı. Bugün ikisi de oldu. Son dakikalarda azıcık takâtsizlik oldu sadece.” dedi. Kazanmanın manâlı olduğunu söyleyen Sambacı, “Asgari 4 defa net pozisyon yakaladık ama […]