Bulgaristan-Kuzey Makedonya yakınlaşması, yeni bir dönemin başlangıcı mı?

Bulgaristan-Kuzey Makedonya yakınlaşması, yeni bir dönemin başlangıcı mı?

İki ülke arasındaki çoğu sorunun çözümü için 2017’de Dostluk, İyi Komşuluk ve İş Birliği Antlaşması imzalandı. Öte Taraftan Bulgaristan’ın 2019’da Kuzey Makedonya’nın Avrupa Birliği (AB) ile üyelik müzakerelerine veto uygulaması, ilişkileri durma noktasına getirdi.

Dönemin Bulgaristan Dışişleri Bakanı Ekaterina Zaharieva, “Bulgaristan düşmanlığı temelli olarak ideolojiye dayanan bir devletin AB’de yeri değil.” ifadesini kullanırken, Kuzey Makedonya, Mart 2020’de resmen NATO’nun 30. üyesi oldu ama AB üyeliği yolunda ilerleme kaydedemedi.

Bulgaristan’da ve Kuzey Makedonya’da iktidar değişimleriyle, iki ülke arasındaki buzların eritilmesine karşın adımlar atıldı.

Bulgaristan Başbakanı Kiril Petkov ile Kuzey Makedonyalı mevkidaşı Dimitar Kovaçevski hükümetlerinin yakınlaşma girişimleri, her iki ülkede ümidi artırdı.

Başbakanlık görevine geldikten daha sonra Brüksel’in ardından ikinci resmi ziyaretini Üsküp’e yapan Bulgaristan Başbakanı Petkov, iki ülke aralarında sorun teşkil etmeyen meselelere ağırlık vererek ilerleme sağlanmasını önerdi.

Aralarında 174 kilometre mesafe bulunan Sofya ile Üsküp arasında yarın başlayacak ve yarım saat sürecek uçak seferleri, sınırın iki tarafında ilişkilerin canlandırılmasına karşın sembolik bir girişim olarak yorumlanıyor.

– KUZEY MAKEDONYALILAR, ÜYELİK MÜZAKERELERİNİN FRANSA’NIN DÖNEM BAŞKANLIĞINDA BAŞLAMASINI ÜMİT EDİYOR

İki ülke arasındaki yakınlaşma adımlarına ilişkin AA muhabirine değerlendirmede yer alan Kuzey Makedonyalı siyaset bilimci Blagoyçe Atanasoski, Fransa’nın AB dönem başkanlığı sırasında uzun zamandır beklenen ve çok özlem edilen müzakerelerin başlayabilmesi için 2022’nin ilk yarısında veto sorununa çözüm bulunmasının beklendiğini söyledi.

Atanasoski, çözümü geciktirecek her şeyin, Bulgaristan ile Kuzey Makedonya’nın yanı sıra Batı Balkanlar için bir felaket olacağı yorumunu yaparken, Kovaçevski ile Petrov arasındaki temasların yoğunlaştırılmasını bir fırsat olarak gördüğünü açıklama etti.

Kuzey Makedonya kamuoyunun genellikle Bulgarların, Makedonlara ait her şeyi sahiplenmek istediğine inandığını vurgulayan Atanasoski, AB üyelik müzakerelerine devam olabilmek için iki ülke tarihinde yaşananlar konusunda Kuzey Makedonyalıların “Bulgarların haklı olduğunu kabul etmesinin istendiği” görüşünü taşıdığını belirtti.

Atanasoski, kısa bir rota olduğundan Sofya-Üsküp arasındaki uçak seferlerinin ekonomik açıdan uygun olup olmayacağının görülmesi gerektiğini ancak uçuşun sembolik değeri olduğuna dikkati çekti.

– “TARAFLAR SORUN TEŞKİL EDEN KONULARDAN UZUN VAKIT KAÇAMAZLAR”

Avrupa Parlamentosu Milletvekili ve Kuzey Makedonya Raportörü İlhan Ufak, Bulgaristan-Kuzey Makedonya arasındaki ilişkilerin asgari seviyeye geldiğini fakat her iki ülkede yeni hükümetlerin iktidara gelmesiyle belirgin bir canlanma yaşandığını kaydetti.

Ufak, yeni hükümetlerin, yeni oldukları için güven kredilerinin daha yüksek olduğunu, dolayısıyla kısa vadede ilişkilerde kararlılık sağlanabileceğini belirtirken, “Fakat taraflar sorun teşkil eden konulardan uzun zaman kaçamazlar. Örneğin tarihi meseleleri, karma tarih komisyonun eline bırakılabilseler dahi, insan hakları meseleleri ve Kuzey Makedonya’daki Bulgarların hakları, görmezden gelinecek sorunlar değil. Bu soruna Avrupa çözüm bulmalı. Bahis çerçevesine dahil edilmeli. AB, bu konuyla ilgili bir garanti sağlamalı. Çözüm de sahiden Avrupalı olmalı. Bulgarları, Karadağlıları ve Hırvatları kapsamalı. Onlar da ülkenin anayasasında ‘devleti oluşturucu unsurlar’ olarak yerlerini bulmalılar.” dedi.

Bulgarların, Kuzey Makedonya anayasasında yer almasının, ikili sorunların çözümünün “püf noktası olduğunu” belirten Küçük, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Bulgaristan Cumhurbaşkanı Rumen Radev ‘anında’ olmasını istiyor. Kuzey Makedonya’nın, anayasasını derhal değiştirmesini istek ediyor. Ama böyle bir değişiklik yakın bir zamanda olası olmayacak. Toplumsal bir görüş birliği ve Makedon parlamentosunda yeterli oy çoğunluğu da yok. Bundan Başka böyle bir anayasal değişiklik için milletvekillerin üçte ikisinin desteği koşul.” diye konuştu.

Bu sorunun, AB üyeliğinden hemen önceye bırakılmasının iyi bir yaklaşma olmayacağını da dile getiren Minik, daha akılcı bir yaklaşımla münazara fasılları sürecinde karara bağlanması gerektiğini söyledi.

Küçük, iki ülke arasında ortak güvenin baştan oluşturulması için atılabilecek adımlar konusunda da “2017’de imzalanan antlaşma, tek başına bütün sorunlara çözüm getiremez. Yalnızca görüşmelerin başlatılması için bir garanti ve temel oluşturur. Bu anlaşmada kurumsal bazı meseleler de yer alıyor. Mesela nefret dilinin kökten değil edilmesi, tek hamleden oluşan bir eylem olamaz, uzun vakit alacaktır. Karma tarih komisyonunun alacağı kararlar da daha sonra ders kitaplarına yansıtılacak, bu da uzun vakit alacaktır.” dedi.

Kuzey Makedonyalıların derhal “Sofya’nın dışındakilerle değil, Sofya ile müzakerelerin ardındaki” olduğunu ifade eden Ufak, “İkili ilişkilerde bir atılım olabilmesi için iki kişinin ya da iki hükümetin çabaları eksik kalır. İlerleme, toplumsal bir enerjiye gereksinim duyar, medyanın, sektörel politika temsilcilerinin, üniversitelerin, okulların yapacağı ağlar doğru sağlanabilir. Sadece siyasi konjonktüre güvenerek sağlıklı netice alınamaz. Yarın öbür gün bir ülkede hükümet değişince ne olacak, yeni iktidarın iradesi beceriksiz olursa ne olacak? Her iki ülkede karşılıklı toplumsal güven oluşturulduğunda politikacılar rotayı değiştiremez.” değerlendirmesini yaptı.

İlhan Küçük Sofya-Üsküp seferi için de “Ben otomobille gezi yapıyorum. Yolculuğum 3 saat sürüyor. 8. Koridorun bir bölümü onarıldıktan sonra bu zaman 2 saat 40 dakikaya iner. Bana tarafından uçağa lüzum kalmaz.” diye konuştu.

-“KUZEY MAKEDONYA’NIN AB ÜYELİĞİNE KARŞI KULLANILAN VETONUN KALDIRILMASI, BULGARİSTAN’DA İKTİDARIN SİYASİ SONU OLUR”

AA muhabirine konuşan Sofya Üniversitesi Tarih Fakültesi Balkanlar Çalışmaları Kürsüsü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hristo Matanov da Bulgaristan’ın Kuzey Makedonya’nın AB üyeliği için getirdiği “formalite” gerekçesinin, 2017 tarihli Dostluk, İyi Komşuluk ve İş Birliği Antlaşması’nın ihlali olduğunu söyledi.

Antlaşmaya istinaden iki taraflı bayram ve yıl dönümlerinin kutlanması, ders kitaplarından hakaret taşıyan ifadelerin çıkarılması ve diğer bazı adımların atılmasının öngörüldüğünü anımsatan Matanov, “Kuzey Makedonyalılar, bu anlaşmanın, milli kimliklerini ihlal ettiğini düşünüyorlar. Oysa Bulgaristan katiyen böyle bir meseleyi gündeme getirmemiştir. Bulgaristan’ın onaylamadığı şey, Kuzey Makedonya’da Bulgaristan’a aleyhinde nefret edilen şey dilinin kullanılması ve tarih kitaplarının yazılış tarzdır.” diye konuştu.

Matanov, Kuzey Makedonya’nın AB üyeliği için müzakerelere devam etmesine izin verilmesi halinde bu ülkenin Bulgar düşmanlığı, dehşet dili ve diğer her sorunu AB’ye taşımış olacağını, böyle bir durumda bundan böyle o soruna müdahale etmenin imkansız hale geleceğini belirtti.

ABD ve AB’nin, ikili ilişkilerin düzeltilmesi için hem Bulgaristan ayrıca de Makedonya’ya zorlama yaptığını açıklayan Matanov, “Geri adım atması için Bulgaristan üzerindeki, baskı çok daha büyük. Muhakkak ABD ve büyük Avrupa ülkeleri için aramızdaki sorunlar manâlı değil. bir takım ders kitaplarında neler yazıyor, bizim Kuzey Makedonya ile aramızdaki tarihsel anlaşmazlıklar nedir? Fakat bizim için bunlar çok önemli. Amerikalılar açısından tarih öyle siklet taşımaz. Onlar şimdiki zamana ve geleceğe bakarlar. Bizden de benzer yaklaşımı beklerler. Ama biz kesinlikle böyle davranamayız.” dedi.

Matanov, ikili görüşmelerde tarihi meseleler gibi konuların geri plana atılması gerektiğini düşünen Bulgaristan Başbakanı Petkov’un ekonomi, altyapılar ve diğer meseleleri ön plana çıkarma niyetinde olduğunu hatırlatarak, sorunları halının altına süpürme yaklaşımının, bunların ortadan kalkmasını sağlamayacağına şive yaptı.

Bulgaristan’ın Fransa’nın dönem başkanlığında Kuzey Makedonya’nın AB üyeliğine aleyhinde kullandığı vetoyu kaldırma ihtimali için de “Bulgaristan’ın yeni iktidarına bunu kabul etmelerini nasihat etmem çünkü bu onların siyasi sonu olur.” diyen Matanov, Sofya ile Üsküp’ün birbirlerine fazla yakın olmasının, uçak seferlerin devamlılığı önünde engel teşkil edebileceği yorumunu yaptı.

Leave a Reply

  • Yalnız Kurt 3. birim full izle tek parça! Yalnız Kurt 3. birim izle Youtube!

    Yalnız Kurt 3. birim izle Youtube! Yalnız Kurt 3. bölüm full izle tek parça!

    by on 13 Şubat 2022 - 0 Comments

    Yalnız Kurt, 3. Bölümüyle izleyenleri ekran başına kilitledi. Atv’nin yeni dizisi Yalnız Kurt’un 3. bölümünde Ulaşmak istediği data için kimseye bir şey hissettirmeden hareket eden Altay, şüpheleri diğer yöne çekerek istediğini elde eder. Yalnız Kurt 3. bölüm izlemek için Youtube ve Atv bağlantılarına haberimizden ulaşabilirsiniz. Yalnız Kurt 3. birim izle full hd tek parça! YALNIZ […]

  • Yalova'da 3.9 büyüklüğünde deprem

    Sullivan, Rusya'nın Ukrayna'yı işgal edeceği tarihi açıkladı!

    by on 11 Şubat 2022 - 0 Comments

    ABD Milli Güvenlik Danışmanı, Rusların Ukrayna’ya önce hava ve füze saldırıları yapıp ardındaki kara operasyonuyla işgali sürdürmesini beklediklerini söyledi Ayrıntılar geliyor… sizlere istanbulescortilan.org farkıyla sunulmuştur

  • Hak 21. Bölüm full izle! Yargı 21. bölüm izle Puhu Tv, Kanal D!

    Hak 21. Bölüm full izle! Yargı 21. bölüm izle Puhu Tv, Kanal D!

    by on 21 Şubat 2022 - 0 Comments

    Adalet 21. bölüm izleyenlere coşku dolu anlar yaşattı. Yapımcılığını Ay Yapım’ın üstlendiği, Yönetmenliğini Ali Bilgin’in üstlendiği Yargı 21. bölümde Niyazi’nin umulmadık ölümü Ceylin ve Ilgaz’ın işini daha da zorlaştırıyor. Öteki yana Ceylin, İnci’nin ölümüne dair yeni bir delil buluyor! Adalet 21. bölüm izleme linki haberimizde. Kanal D’nin izlenme rekoru kıran dizisi Adalet 21. bölümü full […]

  • Unutmabeni Çiçeği Hikayesi ve Anlamı Nedir? Unutmabeni Çiçeği Nasıl Yetiştirilir?

    Unutmabeni Çiçeği Hikayesi ve Anlamı Nedir? Unutmabeni Çiçeği Nasıl Yetiştirilir?

    by on 09 Mart 2022 - 0 Comments

    Yılın şanslıları Balık, Yengeç ve Akrepler.. Tam bir aşk yılına girdiğimizi söyleyen Astrolog Elvan Yarma; bu yıl tüm burçların hayat arkadaşları ile karşılaşabilecekleri şanslı bir seneye giriş yaptığını, özellikle bekar olan Balık, Yengeç ve Akreplerin doğru insanı bulabilecekleri kişi ile rastlama olasılıklarının çok yüksek olduğunu söylüyor. 2022 ’de aşkı ne zaman ve hangi burçlarda bulacaksınız? […]

  • Josef de Souza: Dualarım sakatlanmamak ve 3 puandı

    Josef de Souza: Dualarım sakatlanmamak ve 3 puandı

    by on 19 Şubat 2022 - 0 Comments

    Beşiktaş’ın Brezilyalı futbolcusu Josef de Souza Altay’ı 1-0 mağlup ettikleri maç sonrası konuştu. Galip gelmeleri ve sakatlanmaması için dua ettiğini söyleyen Josef, “Tanrı’ya şükürler olsun, bugün maçta dualarım sakatlanmamak ve 3 puandı. Bugün ikisi de oldu. Son dakikalarda azıcık takâtsizlik oldu sadece.” dedi. Kazanmanın manâlı olduğunu söyleyen Sambacı, “Asgari 4 defa net pozisyon yakaladık ama […]